1-dars: Digital strategy
Bizda mahsulot bor va bozorda mijoz bor.
Mijozni xulq-atvor modelini shakllantirib olishimiz kerak:
- Ochiq bepul manbalardan foydalanib
- Pulli tadqiqotlar yordamida
- Cust.Dev (Customer Development)
- Insayderlardan ma’lumot olib
Mijozimizda muammo bor va bizda o’sha muommoni yechadigan mahsulot bor, lekin xuddi shunaqa mahsulot bizni raqobatchilarimizda ham bor
2xil raqobatchilar mavjud:
- To’g’ridan-to’g’ri raqobatchilar
- Bilvosita raqobatchilar
Marketing qilayotganda yo’l qo’yiladigan 2ta qaltis xato:
• Tizimsizlik (faqat targetingdan, yoki SMMdan foydalanish bilan cheklanish, eco-tizim yo’qligi)
• Noprofessionallik (Marketing haqida yuzaki bilimlarni bilish, shunga ko’ra ish qiish va bunga jiddiy qaramaslik)
Digital Marketing o’zi nima?
“Internet va IT yechimlardan foydalangan holda mijoz bilan yuzma-yuz(yaqindan) aloqa o’rnatish vositasi”
An’anaviy marketing vs. Digital marketing
An’anaviy Marketing:
- Televediniya TV 📺
- Radio 📻
- Newspaper 📰
- Offline events
- Promo - aksiyalar
- Banners
An’anaviy marketing minuslari:
- o’lchash qiyin
- tor auditoriyaga ko’rsatish qiyin
- ko’p harajat
- noto’g’ri auditoriya ehtimoli yuqori
Digital Marketing:
- Web
- App
- Social Networks (Facebook, Instagram)
- Messengers (Telegram)
- Contextual adv. 📑
- E-mail marketing 📧
- Messenger marketing (chatbot)
- SEO
- Content marketing
- SMM
- SPA networks (cost per action)
- Targeting
- Influence marketing
Mijozlarni Qayerdan? Qayerga? va Nima maqsadda? degan voronka:
Nima uchun yo’naltiryapmiz?
- Podpiska uchun, zayavka uchun, sotib olishi uchun…
Marketing Tadqiqoti
1-bosqich: Tayorgarlik ko’rish
- Maqsad va vazifalar
- Segmentlar
- Skriner (qaysi respondent kerak)
- Savollarni tayorlash
2-bosqich: O’tkazish - Amalga oshirish
- Yozib olish
- Savollarni to’g’irlash
3-bosqich: Tahlil - CJM (customer journey map)
- Strategiyani shakllantirish
Raqobatchilarni tahlil qilish
Tekshirish ro’yxati:
- Website - qancha grafik, qayerdan, qancha vaqt, qancha % failed
Resource -> similarweb.com - Ijtimoiy tarmoqlar - obunachilar dinamikasi, geografiyasi va obunachilar gender identifikatori, postlardagi aktivlik
Resources -> trendhero.io & livedune.com - Telegram - kanal obunachilari, boshqa kanallardagi mention
Resource -> tgstat.com - Call-markaz
- Sotuv voronkasi
Marketing funksiyalari
Marekting - bu insonlarni ma’lum bir maqsadni amalga oshirishga yoki muayyan xabarni yetkazishga undovchi fan
4ta funksiyasi bor:
- Analitik (Tahliliy) funksiyasi
- Ishlab chiqarish funksiyasi
- Sotuv funksiyasi
- Boshqaruv va nazorat funksiyasi
Analitik funksiya:
- Mijozlarni (maqsadli auditoriyani) o’rganish
- Bozor va raqobatchilarni o’rganish
- Mahsulotni o’rganish
Marketolog - iste’molchi uchun nima muhim va kerakli ekanini aniqlashga harakat qiladi
Ishlab chiqarish funksiya:
- Yangi mahsulotlarni joriy qilish
- Mahsulot tannarxi va mijoz jalb qilish narxi (cost per client)ni tushirish
- Mahsulot sifatini oshirish
Marketolog - mahsulot iste’molchi kutuvlariga mos bo’lishi va boshqalar bilan ham raqobatlasha olishi uchun qanday bo’lishi kerakligini aniqlaydi
Masalan: ilova ishlab chiqarishda, marketolog u ilovada qanday funksiyalar bo’lishi kerakligi haqida ma’lumot beradi
Sotuv funksiya:
- Servisni tashkil qilish
- Narx siyosati
- Sotuv strategiyasini amalga oshirish
Marketolog - iloji boricha ko’proq sotuvni amalga oshirish uchun harakat qiladi, mijozlarni jalb qiladi va ular bilan bo’ladigan munosabatni boshqaradi + CJM ni shakllantiradi
Nazorat funksiyasi:
- Kommunikatsiya strategiyasi
- Marketing faoliyatini tashkil qilish
- Marketing faoliyatini nazorat qilish
Tadqiqot turlari
- Sifatli
- Sonli (miqdorli)
Sifatli tadqiqot turi
Asosan Cust.dev orqali qilinadi:
• Nega aynan bu saytda so’rov qoldirdingiz?
• Qachon sizda konsultingga zarurat paydo bo’gan, avval muammoni qanday hal etgansiz?
• Nimaga siz uchun vaqtni tejash va mobil ilovadan foydalanish muhim bo’lgan???
Bu tadqiqot - mijozning hattoki u o’zi bilmagan xatti-harakatini, xulq-atvorini o’rganishga yordam beradi
Sonli tadqiqot turi
Ko’p xolatda onlayn so’rovnomalar, iste’molchi bilan shaxsiy muloqot, telefon orqali tezkor savol-javoblardan foydalaniladi
• Universitetga kirish payti KIM ko’proq qaror qabul qiladi? Ota-onalar yoki abiturientlar?
• NECHA nafar potensial mijozlar qoldirgan arizasi uchun kutishga tayyor?
Bu tadqiqot - odamlarning pozitsiyalarini aniqlashga yordam bergan holda, eng aniq ko’rsatkichlar va natijalarni havola etadi.
Marketing tadqiqoti uchun ma’lumotlar turlari:
- Birlamchi ma’lumotlar (o’zimiz topgan)
- Ikkilamchi ma’lumotlar (bizdan avvalgi tadqiqot natijalari)